Mijn reis

Zingeving boeit me al van jongsaf aan. Sinds begin jaren twintig begon ik de diepgang van ervaren te ontdekken. In mijn column Bewustzijn en energie beschrijf ik, hoe ik leerde mezelf op een energetische manier te helen. Daarop volgde een artikel in Trouw over Het denken en het kwaad. Het verbaasde mij hoe positief erover denken werd gesproken. Dit bracht mij tot het inzicht, dat Christina haar verhaal niet bedenkt, maar dat zij het zo ervaart.

Het verhaal van Christina begon meer bij me te leven. Haar drie kernbegrippen (waarheid, liefde en vrijheid) hebben raakvlakken met die van Arnold Cornelis (waarnemen, handelen en sturen), zie de column Perspectief met drie kwaliteiten. Hierdoor realiseerde ik me het belang van openstaan voor mijn waarheid. In een samenleving die zo op denken is gericht, is het niet raar dat waarheid verwordt tot de waarheid.

Door een tarotcursus werd ik me bewust dat de taal van denken ook de (intuïtieve) tarot heeft beïnvloed. Het duidelijkst zie ik dat bij het begrip liefde. Zij wordt in de tarot op een subtiele manier tot onze privésfeer beperkt, zie mijn column Tarot.

In dit interview vertelt Marja de Vries over de aanwezige, mondelinge restanten van egalitaire samenlevingen. De inzichten zijn er dus al heel lang. Wat anders verwoord, maar dat maakt niet uit. Via haar boeken kwam ik uit bij De gnostische evangeliën, een boek van Elaine Pagels. Juist binnen de gnostische evangeliën blijkt ervaren een belangrijke plek in te nemen. Vandaar ook het woord gnostisch: kennis door waarneming en ervaring. Verhelderend om te lezen dat de bijbel is samengesteld uit evangeliën die passen bij een hiërarchisch georganiseerde kerk. De gnostische evangeliën werden door de kerk verboden verklaard. De boeken van Bram Moerland over gnostiek spreken me duidelijk meer aan dan het genoemde boek van Elaine Pagels.

Via een interview met Jan Bommerez kwam ik op het spoor van Stephen Porges. Zijn boek De polyvagaal theorie heeft me meer zicht gegeven op de invloed van onze nervus vagus. Deze bundel van zenuwen houdt nauwgezet de veiligheid van ons lichaam in de gaten. Door zijn uitleg is me duidelijker geworden hoe belangrijk een goede ademhaling is. Als we rustig (coherent) ademhalen, gaat onze hartslag vloeiend mee-variëren met onze ademhaling. Hiermee geven we aan ons lichaam een duidelijk signaal: nu is het veilig. Met coherent ademhalen kunnen we ons lichaam ontspannen. De combi coherent ademhalen en liefdevolle aandacht is voor mij de basis van mediteren.

In de uitleg van Stephen Porges komt de diepgang van bewustzijn en onvoorwaardelijke liefde niet voor. Wat mij betreft, is ons zenuwstelsel continu gericht op het overleven van ons aardse lichaam. We doen er wijs aan de signalen van ons lichaam liefdevolle aandacht te geven. De meeste dieren hebben dit goed onder de knie. Alleen wij mensen hebben de neiging vooral naar ons hoofd te luisteren. Het is aan ons de kwaliteit van denken als hulpmiddel te gebruiken en niet als richtingaanwijzer.

Federico Faggin heeft in 2024 het boek Irriducible geschreven. Hij is in de jaren 70 bekend geworden als ontdekker van de microprocessor en een paar decennia later komen begrippen als bewustzijn en vrije wil binnen zijn blikveld. In de zoektocht die daarop volgt, valt hem een gelijkenis op tussen een kwantumbit en onze binnenwereld: beide zijn van buiten niet te kennen. Daarom vermoedt hij dat onze binnenwereld een kwantumverschijnsel is. Wijzelf proberen er met woorden zo goed mogelijk een omschrijving van te geven. Hier zie ik een mooie illustratie van het verschil tussen denken en ervaren. Voor de uitleg in termen van kwantumbits heb ik mijn denken nodig, terwijl iedereen ervaart dat alleen wijzelf toegang hebben tot onze binnenwereld.

Het boek … en toen ontmoette ik stier Boebie gaat onder andere over de gesprekken tussen verzorgster Trudy en stier Boebie. Voor mij een openbaring dat een stier wijze boodschappen kan uiten. En uiteraard verlopen die gesprekken in de taal van ervaren, de universele taal. Ook doet dit boek me realiseren hoe makkelijk wij mensen vergeten ons af te stemmen op de vrije wil van dieren. Welke behoeften hebben zij?

In zijn boek De taal van de organen noemt Horst Krohne enkele mooie gesprekken tussen een therapeut en de organen en lichaamsdelen van een cliënt. Voor mij een mooie illustratie hoe er bewustzijn is op elk niveau in ons.

Vlak na de coronacrisis kwam hoogleraar waarschijnlijkheidsleer Ronald Meester met zijn waardevolle boek Wetenschap als nieuwe religie. Een citaat uit dit boek: “Voor statistiek geldt in het bijzonder wat voor wetenschappelijke uitspraken in het algemeen waar is: Ze kunnen alleen met wijsheid geïnterpreteerd worden”. Hoe waardevol dat we ons bewust zijn dat wijsheid buiten de wetenschap ligt. Maar waar komt ze dan vandaan? Lange tijd ging ik uit van het trio informatie, kennis en wijsheid, stilzwijgend ervanuit gegaan dat ze alle drie voortkomen uit ons denken. Wijsheid zie ik inmiddels als onze vaardigheid te kunnen meebewegen met de ervaringen die zich aandienen in ons leven. Zo mondt wijsheid voor mij uit bij onvoorwaardelijke liefde.

Al vele boeken zijn bij mij de revue gepasseerd. Ze brachten allemaal op hun manier een stukje verdieping in mijn leven; ze deden me meer openstaan voor de samenhang en diversiteit van het leven. Wel is het zo, dat de meeste auteurs schrijven in de taal van denken. Ze conformeren zich aan het taalgebruik van de gevestigde orde. Nu ben ik me daarvan bewust.

Een bijzonder boek is voor mij The Hitch Hiker’s Guide to the Galaxy van Douglas Adams. Jaren terug vergeleek ik het met de bijbel: een boek vol ervaringen en suggesties over hoe te leven. De diepgang van dit boek blijft me verrassen. Grootse begrippen komen niet expliciet aan bod, maar ik meen ze wel te herkennen in bepaalde voorvallen. Een boek met wijsheid én humor, echt een aanrader!

Pieter Smit

Veghel, 2023-2025